Εγκυμοσύνη και οδοντική φροντίδα
Ένας παράγοντας που έχει διερευνηθεί εδώ και αρκετά χρόνια, είναι η πιθανή σημασία των μεταβολών των γεννητικών ορμονών (οιστρογόνων και προγεστερόνης) στις γυναίκες στη διάρκεια της ζωής τους. Τέτοιες μεγάλες ορμονικές μεταβολές, συμβαίνουν στη περίοδο της εγκυμοσύνης όπου παρατηρείται αύξηση των ορμονών αυτών.
Επί χρόνια έχει παρατηρηθεί, ιδιαιτέρα σε εγκύους γυναίκες, έξαρση της φλεγμονής των ούλων και εντονότερη αιμορραγία. Μάλιστα, δεν είναι σπάνιο και η εμφάνιση διογκώσεων των ούλων με μορφή μικρών όγκων που αιμορραγούν εύκολα και γίνονται αιτία ανησυχίας ιδιαιτέρα όταν αυξάνονται σε διαστάσεις και παρεμβαίνουν στη μάσηση. Οι διακυμάνσεις των γεννητικών ορμονών, θεωρείται βέβαιο ότι επηρεάζουν την κλινική αυτή εικόνα των ούλων. Ωστόσο, οι ασθενείς αλλά και ο οδοντίατρος, δεν πρέπει να ξεχνούν πως για την εκδήλωση τους είναι απαραίτητη η ταυτόχρονη παρουσία των βακτηρίων. Τα κλινικά συμπτώματα της φλεγμονής, ελαχιστοποιούνται όταν η μικροβιακή πλακά αναιρείται συστηματικά και σχολαστικά σε καθημερινή βάση με τους μηχανικούς τρόπους (βούρτσισμα, οδοντικό νήμα, βουρτσάκια μεσοδόντιων διαστημάτων). Η ενημέρωση της γυναίκας ασθενούς για τον ρόλο των ορμονών και η επιτακτική ανάγκη σωστής υγιεινής είναι η ενδεικνυόμενη προσέγγιση του προβλήματος.
Οι συνήθεις οδοντιατρικές μικροεπεμβάσεις (π.χ. σφραγίσματα) μπορούν να γίνονται με τοπική αναισθησία χωρίς πρόβλημα σε οποιαδήποτε εβδομάδα της κυήσεως. Οι μακροχρόνιες αγωγές και θεραπείες θα πρέπει να επιχειρούνται μετά το πρώτο τρίμηνο της κυήσεως ή και αργότερα. Αντιβιοτική θεραπεία επιβάλλεται να χορηγείται σε περιπτώσεις αποστημάτων και σε ασθενείς ρευματικής καρδιοπάθεια, τεχνίτες βαλβίδες κ.λ.π.
Το πιο ευαίσθητο τρίμηνο της εγκυμοσύνης όσον αφορά τη χορήγηση φαρμάκων, και τις πιθανές παρενέργειες που μπορεί να προκύψουν στο έμβρυο (τερατογένεση, συγγενείς ανωμαλίες) ή στην έγκυο (αποβολές) είναι το πρώτο τρίμηνο καθώς κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου λαμβάνει χώρα και ολοκληρώνεται η οργανογένεση του εμβρύου. Έτσι οι οδοντίατροι όπως και οι υπόλοιποι ιατροί όλων των ειδικοτήτων χρησιμοποιούν με φειδώ τα φάρμακα σε μια έγκυο.
Ο οδοντίατρος όμως στην καθημερινή πράξη χρησιμοποιεί συνήθως ασφαλή φάρμακα. Ασφαλέστερα αναλγητικά-αντιπυρετικά είναι η παρακεταμόλη, η φαινακετίνη και η ακεταμινοφαίνη. Από τα αντιβιοτικά τα Ασφαλέστερα στην κύηση θεωρούνται τα πενικιλλινούχα (π.χ. αμοξυκιλλίνη), η ερυθρομυκίνη και σε δεύτερη φάση οι κεφαλοσπορίνες. Χρήση τοπικών αναισθητικών (π.χ. ξυλοκαϊνη) θεωρείται ασφαλής. Οι ακτινογραφίες που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική πράξη, όπως απλές ακτινογραφίες οδόντων και πανοραμικές πρέπει να θεωρούνται ασφαλείς και αβλαβείς. Όμως για λόγους ψυχολογικούς και αποφυγής ανησυχίας στην έγκυο θα πρέπει να αναβάλλονται για το δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο της κυήσεως.